Rijnoever, Schelmenturm en oevers: stadswandeling in Monheim am Rhein

Een stadswandeling in Monheim am Rhein die Rijnpanorama, middeleeuwse Altstadt en wijde oevers verbindt op 3,4 km.

Wanneer het avondlicht laag over de Rheinauen strijkt en de windmolens aan de overkant als silhouetten in de nevel staan, dan is men op de Entdeckerschleife Monheimer Altstadtrunde precies goed onderweg. De ronde in Monheim am Rhein, Kreis Mettmann, meet slechts 3,4 km – maar pakt meer in op dit korte traject dan menig halve dagwandeling.

Start bij de Rheinbogen: wijde oevers, stil water

Het startpunt ligt bij de Landschaftspark Rheinbogen, parkeerplaats Schützenplatz, Am Werth 2 – gratis, goed bereikbaar, ook met de bus (lijnen NE13 & NE14, halte Altstadt Monheim). Van hieruit gaat het eerst stroomopwaarts door de Rheinauen. Het hoogteprofiel is onopvallend: tussen 39 en 53 meter, geen noemenswaardig klimmetje. Wat telt, is het licht. Wie in de herfst ‘s middags vertrekt, beleeft de oevers in een goudtoon die schuurt met het grijs van de Rijn – op een mooie manier. Brede grindwegen wisselen af met geplaveide bomenalleen waar het avondlicht diagonaal doorheen valt. In de wilgen aan de oever rusten regelmatig reigers en eenden; wie een verrekijker meeneemt, komt hier goed aan zijn trekken.

De historische havenkraan – een relikwie langs de route

Nog voordat men de Altstadt echt induikt, passeert men een markante blauwe havenkraan die opvallend boven de weg uitsteekt. Hij herinnert eraan dat Monheim am Rhein lange tijd industrieel vormgegeven was – en staat nu als monument direct langs de weg, vrij toegankelijk en gratis. Een goed eerste motief voor de camera, zeker in het tegenlicht van de vroege avond.

Altstadt: Schelmenturm, vakwerk en sculpturen

Enkele honderden meters verder opent zich de Monheimer Altstadt. De Schelmenturm, het symbool van de stad, duikt plotseling op achter een grote loofboom – een middeleeuwse stadspoortoren met een poortboog, waardoor voorbijgangers in tegenlicht flaneren. Direct ernaast: een bronzen sculptuur van een dansende figuur aan een bakstenen muur, op de achtergrond fietsen op kasseien. De Altstadt oogt levendig, niet als een museumstuk.

Op de Alter Markt loont een pauze. Rondom het plein zijn cafés en biergärten – het Rheincafé in een witgepleisterd vakwerkhuis is een goed adres na of tijdens de tocht. Wie wat tijd heeft: de Monchronik, het decentrale stadsmuseum van de stad, verdeelt zich over meerdere stations in het stadsgebied – blauwe ganzenvoetafdrukken in de bestrating leiden van punt naar punt.

Een kleine insidertip die zich op deze route aandient: Sojus 7, een oud industriegebouw dat verbouwd is tot een bijzonder cultureel centrum. Het ligt wat buiten de gebaande paden en is een goed voorbeeld van hoe deze stad omgaat met haar verleden.

Terug naar het water: de Piwipp-aanlegplaats

Aan het einde van de lus keert men terug naar de Rijnoever. Hier ligt de historische veerhaven Piwipp – een plek met een lange geschiedenis: Sinds het jaar 1374 is de veerverbinding tussen Monheim en de overkant schriftelijk vastgelegd. In 1977 staakte de laatste veerboot zijn dienst; sinds 2013 pendelt het „Piwipper Böötchen” weer seizoensgebonden over de Rijn. Bij de aanlegplaats is het goed even stil te staan, de blik reikt ver over de rivier – naar de begroeide oever aan de overkant, naar windmolens aan de horizon, naar het zilveren water in het avondlicht.

Praktische informatie in één oogopslag

• Lengte: 3,4 km, rondweg, nauwelijks hoogteverschil – geschikt voor alle leeftijden
• Parkeren: Gratis parkeerplaats bij de Landschaftspark Rheinbogen, Am Werth 2, 40789 Monheim am Rhein
• Openbaar vervoer: Bus NE13 & NE14, halte Altstadt Monheim
• Eetgelegenheid: Rheincafé op de Alter Markt, meer cafés en restaurants in de Altstadt
• Uitrusting: Stevige schoenen aanbevolen (grind- en klinkerwegenpad), in de herfst warme jas voor de oevers
• Beste tijd voor deze route: ‘s middags tot ‘s avonds, zodat je het gouden uur in de Rheinauen meepakt
• Komoot-tour: Tour #3263675295

In oktober extra de moeite waard

In oktober veranderen de Rheinauen in een spektakel van goud en oranje – en het aantal bezoekers daalt merkbaar ten opzichte van de zomer. Voor rustige opnamen op de Alter Markt en aan de promenade is dit de beste tijd. De Rijnnevel in de vroege ochtenduren geeft de hele ronde een andere kwaliteit – wie vroeg vertrekt, heeft de route voor zich alleen. In Nordrhein-Westfalen zijn er nauwelijks kortere rondjes die in minder dan twee uur zoveel rivier, geschiedenis en stadsleven combineren.