Pingen, vijver en een torentje als uit een sprookje – Itzenplitzer Pingenpfad wandeling

De Itzenplitzer Pingenpfad voert door oude mijnbouwtrechters, dicht loofbos en direct langs een stuwmeer met een torentje dat je nauwelijks kunt geloven.

Midden in het voormalige steenkoolgebied, tussen schacht, bos en stil water, ligt een van de meest verrassende wegen die ik de laatste tijd heb gelopen. De Itzenplitzer Pingenpfad bij Schiffweiler in het Landkreis Neunkirchen is officieel gecertificeerd als premiumwandelpad – en dat is volledig terecht.

Wat je op de 8 km kunt verwachten

De rondweg is 8 km lang en voert je door een bosgebied dat op het eerste gezicht heel gewoon lijkt. Dan zie je de Pingen: komvormige verzakkingen in de bodem, soms een meter diep, soms zo groot als een woonkamer. Meer dan 300 van zulke trechters zouden zich in het bosgedeelte bevinden – getuigenissen uit de tijd dat steenkool nog bovengronds werd gewonnen, voordat men de diepte in ging. Tussen de Pingen slingert een smal aarden pad dat een laag bladeren als bedekking heeft en na regen een beetje glad kan worden. Goed schoeisel is hier geen luxe.

Het pad voert dan naar beneden naar de Itzenplitzer Weiher, een natuurgebied met rustige vochtige biotopen en een flinke vogelpopulatie. Toen ik er ‘s middags aankwam, lag het water bijna volkomen stil – een perfecte spiegel voor het herfstachtige gemengde bos aan de overkant.

Het middelpunt: de historische onttoringstoren

En dan staat hij daar: een klein torentje midden in het water, blauwgrijs gepleisterd, met een leistenen dak, een gouden sierknobbel en – je wrijft even in je ogen – een balkon vol bloeiende geraniums. Het pompgemaal aan de Itzenplitzer Weiher werd gebouwd in 1878/79 om de stoommachines van de omliggende mijnen van water te voorzien. De huidige vorm dateert uit het jaar 1908 en geldt als unicum in de Duitse mijnbouw. Vanaf de dam heb je het beste uitzicht op de symmetrie van het bouwwerk, met het stille wateroppervlak ervoor. Gefotografeerd door herfstig felrood loof lijkt de toren bijna onwerkelijk – als een decor, niet als een technisch monument.

Iets verder langs de oever, door de takken van de berken heen, zie je het torentje van de andere kant – kleiner, ingebed in het landschap, omlijst door bos. Beide perspectieven zijn de moeite waard, en wie een camera bij zich heeft, zal hier langer blijven staan dan gepland.

Industriemonument Grube Itzenplitz

Wie na de vijver nog energie heeft: het terrein van de Grube Itzenplitz ligt in de buurt. De mijnbokken van schacht 2 en 3, het machinehuis, de wasserij en het mijnstation staan onder monumentenzorg. De mijn werd in 1960 gesloten – vandaag is het een indrukwekkend industriemonument dat laat zien hoe diep de mijnbouw in het landschap hier is ingegraven, letterlijk en figuurlijk.

Praktische informatie

• Start/einde: Parkeerplaats Itzenplitzer Weiher, Weiherstraße, Schiffweiler (gratis)
• Bereikbaarheid: Met de auto via de B41 richting Schiffweiler; met de trein tot station Bildstock, dan ca. 15 minuten lopen
• Lengte: 8 km, rondweg, ca. 2,5–3 uur
• Moeilijkheidsgraad: Matig – heuvelachtig, smalle paden, geen extreem terrein
• Eetgelegenheid: Gaststätte Alt-Steigershaus ligt op de route; de Fischerhütte aan de vijver is een andere optie (woensdag gesloten)
• Bijzonderheid: Op meerdere stations kun je audiofragmenten over de mijnbouwgeschiedenis beluisteren – naar keuze in Hoogduits of in Saarlands dialect
• Uitrusting: Stevige wandelschoenen, bij nat weer beslist met grip; de paden tussen de Pingen kunnen na regen glad zijn

Wanneer is de tocht het meest de moeite waard?

Begin oktober is simpelweg ideaal: het loof verkleurt net, zonder al te vallen. Het licht rond het middaguur is zacht en diffuus onder een bewolkte hemel – geen hard tegenlicht, geen schaduwen die de structuren in het bos verstoren. De onttoringsturm komt in dit licht bijzonder goed tot zijn recht met zijn lichte pleisterwerk. Wie vroeg in de ochtend komt, kan bovendien hopen op slierten mist boven de vijver, die het toch al mysterieuze Pingenfeld een bijna surrealistische sfeer geven. Een geheimtip voor fotografen: aan de zuidkant van de vijver groeien oude berken direct aan de oever – hun witte stammetjesgeweef omlijst het uitzicht op de toren op een manier die geen enkel ander standpunt langs de weg biedt.

Wie in het Saarland wandelt en tot nu toe alleen de gebruikelijke verdachten kent, zou de Itzenplitzer Pingenpfad een kans moeten geven. Hij is kort genoeg voor een ontspannen halve dag uit en rijk genoeg aan geschiedenis, natuur en onverwachte beelden om lang na te werken.